Akhisar'lı Tanınmış Kişiler - 20. Yüzyıl ve Günümüz
Kömürcülü Müderris Hacı
Bekir ve Şeyh Sadık Efendiler
Akhisar'ın Kömürcü Köyündendir. Gördes Kayacıklı
Hacı Süleyman Efendi'den eğitim almış, daha sonra kendi köyünde ve Akhisar'daki
medreselerde dersler vermiştir. Sonraları köyünde inzivaya çekilmiş ve vefatında
köy camisinde toprağa verilmiştir. Oğullarından Şeyh Sadık babasının yerine
geçmiştir. Şeyh Sadık 1938'de vefat etmiş ve köy mezarlığında gömülmüştür.
Şeyh Sadık Kurtuluş Savaşında milli kuvvetlere çok destek olmuştur.
Ragıp Bey
Ahmet Ragıp Bey Akhisar'da tanınmış bir aileye
mensuptur. 1894 yılında Paşa Cami yakınında bir hastane inşa ettirmiştir. 1902
yılında Rum ve Ermeni eczacılarla rekabet etmek üzere belediye ile birlikte Akhisar
çarşısında bir eczane açmıştır. Ragıp Bey'in 1892 yılında mesken olarak
yaptırdığı Köşk mevkiindeki büyük bina daha sonra hastaneye dönüştürülmüş,
ancak belediyenin maddi sıkıntıları nedeniyle bu vakıf hastanesi sonraları
dispansere çevrilmiştir. Aynı bina 1952 yılında Verem Hastanesi olarak açılmış,
1954 yılında ise 70 yataklı Devlet Hastanesi haline gelmiştir.
Bakırlı Saçlı Mustafa Efe
Kırkağaç'ın Bakır kasabasındandır.
Akhisar'ın kurtuluşunda çok emeği geçtiğinden, adı Akhisar'lı önemli kişiler
arasında anılmaktadır. Saçlı Efe Kurtuluş Savaşında Akhisar'a ilk giren Türk
birliğinin başında yer almıştır. İstiklal Madalyası sahibi biridir.
Kurtuluş Savaşından sonra Bakır'daki çiftliğinde
kendi halinde yaşam sürmüştür. Gerek Mustafa Kemal Atatürk, gerekse İsmet İnönü
seyahatları sırasında treni Harta mevkiinde durdurup, Saçlı Efe ile görüşürlerdi.
27 Kasım 1980'de çiftliğinde vefat eden Saçlı Efe, askeri törenle Kırkağaç'ta
defnedilmiştir.
Reşat Bey
Akhisar'da Yunan işgaline karşı ilk
direnişi başlatanlardandır. Akhisar Kuvayı Milliyesinin oluşmasında emeği
geçmiştir. Kurtuluş Savaşı sırasında Anadolu'daki birçok kongreye katılmıştır.
Saruhanlı-Tirkeş cephesinde Akhisar Milli Alayında Yunanlılarla savaşmıştır.
Türkiye Büyük Millet Meclisinde Saruhan milletvekili
olarak görev yapmış ve Akhisar'da ölmüştür. Reşat Bey Mahallesi ve Reşat Bey
Mezarlığı onun adını taşımaktadır.
Karikatürist Mim Uykusuz
Asıl adı Mustafa Uykusuz olan Akhisar doğumlu karikatürist, parasal nedenlerle
eğitimini yarıda bırakmak zorunda kalmıştır. 1945 yılından itibaren aralarında
Dünya, Ulus, Akbaba, Dolmuş'un bulunduğu çeşitli gazete ve dergilerde çalışmış,
özellikle Marko Paşa Dergisindeki karikatürleriyle tanınmıştır. 1983 yılında 61
yaşında vefat etmiştir.
Süleyman Sırrı Kırcalı
1925 Akhisar doğumludur. 1949 yılında Mülkiyeden
mezun olmuştur. Meslek yaşamı süresince çeşitli il ve ilçelerde idari görevlerde
bulunmuş, en son sırasıyla Danıştay 9. Daire Başkanlığı ve Danıştay
Başkanlığı yaptıktan sonra emekli olmuştur.
Abdurrahman Nafiz Gürman
Akhisar doğumlu bir askerdir. İsmet İnönü'nün
cumhurbaşkanlığı sırasında orgeneralliğe terfi etmiş ve bir süre genelkurmay
başkanlığı görevinde bulunmuştur.
İsmail Bahri Bey
1925 yılında atama ile Akhisar Belediye Başkanı
olmuştur. 1927 yılında onun çabalarıyla Akhisar Tütün Kongresi
toplanmıştır. İsmail Bahri Bey 30'u aşkın çıkmaz sokağı cadde yapmış ve Tur
Yolu onun zamanında açılmıştır. Eski çarşıyı yıktırıp, 260 yeni dükkan ve
çarşı yapılmasını sağlamıştır. Akhisar'ın Kuzeyinden geçen ve hastalıklara
neden olan Çınarlı Çayını ıslah ettirmiş ve taşkınları önleyen su yolları
yaptırmıştır. İsmail Bahri Bey eski kasaphaneyi de Bulgar ustalara inşa
ettirmiştir. Biri yağ, diğeri zahire olmak üzere iki adet lonca binası
yaptırmıştır. Yağ loncası şimdiki I. Nakliye Caddesinde Park hizasındaki yer idi.
Zahire loncası ise kasaphanenin arkasındaydı. Ulucami tarafında bulunan tabakhaneleri
şehir dışına naklettirerek, 10 adet fenni tabakhane yaptırmıştır. Merkez Parkı ve
Tayyare Sineması da onun zamanında yapılmıştır. Şimdiki İş Bankasının
bulunduğu meydana güzel bir şadırvan yaptırmıştır. İstanbul'dan gelen bir saat
firması da bu meydana büyük bir saat inşa etmiştir. Kendisi zamanında yapılan
şehir garajı, sonradan itfaiye garajına çevrilmiş ve elektrik fabrikasını da
İsmail Bahri Bey inşa ettirmiştir.
Akhisar'a yaptığı hizmetlere karşılık I. Nakliye
Caddesine İsmail Bahri Bey Caddesi adı verilerek, adı
ölümsüzleştirilmiştir.
Hafız Mehmet Zeki Ün (Çakır Hafız)
1905 Gümülcine doğumludur. 1912
Balkan Savaşı sırasında ailesiyle Akhisar'a göçetmis ve eğitimini Manisa
Medresesinde tamamlamıştır. Hocaları tarafından "Zeki" adı verilen Mehmet
Ün, genç yaşta hafız olmuştur. Türkçeyi hem eski hem de yeni alfabeyle yazıp,
okuyabilen ve Arapça bilen Mehmet Ün, Akhisar çevresinde bir çok gencin yetişmesine
katkıda bulunmuştur.
Cumhuriyetin kurulduğu dönemlerde ülkemizde önem
kazanan tütün tarımı ve özellikle Avrupa şirketlerinin şark tipi tütüne büyük
ilgi göstermesi sonucu, tütün eksperi olarak yabancı firmalarda Akhisar
tütünlerinin derecelendirilmesi için çalışmaya başlamış ve ülkemizin ilk tütün
eksperlerinden biri olmuştur. Yarım asırdan fazla sürdürdüğü mesleği sırasında
Akhisar ve çevresinde "Çakır Hafız" olarak tanınmıştır.
Derin din ve dünya bilgisi ve hoş sohbetiyle tanınıp,
sevilen Çakır Hafız, Akhisar'ın uzak çevresinde bile her gittiği köyde büyük bir
ilgiyle karşılanır, kendisinden cemaate namaz kıldırması istenirdi. Aynı zamanda
koyu bir Atatürk'çü olan Çakır Hafız, bir süre CHP ilçe delegeliği de
yapmıştır. Akhisar'ın Cumhuriyet tarihindeki ilk subay şehidi Muhabere Teğmeni Tahir
Ün'ün babasıdır. 1982'de Akhisar'da vefat etmiştir.
Şehit Teğmen Tahir Ün 
Akhisar'ın en işlek
caddesi olan ve Akhisar çarşısını gara bağlayan caddeye adını veren Muhabere
Teğmeni Tahir Ün, 1926 Akhisar doğumludur. Kara Harp Okulunundan ikincilikle mezun
olduktan henüz bir kaç yıl sonra Kore Savaşına katılmış ve savaşın daha ilk
günlerinde, 27 Kasım 1950'deki Kunuri Muharebesinde şehit düşmüştür. Cumhuriyet
tarihimizde muhabere sınıfından ilk ve tek subay şehidimizdir. Kore Pusan
Şehitliğinde, Ankara Kara Harp Okulunda, Mamak Muhabere Okulunda ve Ankara Kore
Şehitleri Anıtında adı yazılıdır. Akhisar'da sevilen bir genç olan ve hayatının
başında şehitlik mertebesine erişen bu kahraman Akhisar'lı subayın adı şehrin en
işlek caddesine verilerek, hemşehrileri onunla duyduklarını gururu ifade
etmişlerdir. Şehit
Teğmen Tahir Ün Web Sitesinde daha ayrıntılı bilgi bulabilirsiniz.
Mustafa Fevzi Sarhan
1875'te Akhisar'da doğdu.
Bilimadamı ve derin bir din bilginidir. Üç ve dördüncü dönem Manisa Milletvekili
olup Şeriye ve Evkaf (Diyanet ve Vakıflar) bakanlığı yapmıştır. 1933 yılında
vefat etti. (Yandaki resim).
Mehmet Doğan Barutçuoğlu
1922 yılında Akhisar'da doğmuştur. İstanbul
Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur. Manisa Senatörlüğü yapmıştır.
Fahri Erdinç
1917'de Akhisar'da dogdu. Devlet Konservatuarı Tiyatro
Bölümünü bitirdi. Ögretmenliğin yanında, uzun yıllar radyo tiyatrosunda
çalıştı. 1950'li yılların başında Sofya'ya yerleşti ve 1986 yılında orada
öldü. Hikayeciliği ve romanlarıyla tanınmaktadır. Fahri Erdinç'in kitapları: Şen
Olasın Halep Şehri (1945), İşte Böyle (1956). "Şen Olasın Halep Şehri"
adlı kitabında topladığı şiirlerindeki kısalık, yalınlık, özlülük, ilginç
benzetmeler, 40'lı yılların toplumcu şiiri ve Orhan Veli kuşağının ortak tema
özellikleriyle, şairin düşünür ve araştırmacı kişiliğiyle göze çarpmaktadır.
(Son Yüzyıl Büyük Türk Şiiri Antolojisi).
Afşar Timuçin
1939'da Akhisar'da doğdu. Babasının görevi gereği
Adana ve İstanbul'da bulundu ve öğrenimini tamamladı. 1967 yılında Montreal
Üniversitesi Felsefe Bölümü'nü bitirdi. Erzurum Atatürk Üniversitesi'nde Fransızca
okutmanlığı yaptıktan sonra, İstanbul'a yerleşerek çeşitli yayınevlerinde
redaktörlük yaptı. 1970 yılında TRT Şiir Başarı Ödülünü, 1979 yılında TDK
Eleştiri Ödülünü aldı. 1992 yılında profesör oldu. 1975 yılından bu yana Mimar
Sinan Üniversitesi Devlet Konservatuarı'nda felsefe ve estetik okutmaktadır. Çok
sayıda şiir ve felsefe üzerine yazdığı kitap ve çevirileri vardır. Bunlardan
bazıları: Estetik, Felsefe Bir Sevinçtir, Felsefe Sözlüğü, Gerçekçi Düşünce
Gerçekçi Sanat, Sevmek Ne Güzel Şeydir, Akşam Türküleri, Bu Sevda Böyle Gider,
Çöl/Bütün Şiirleri 1, Descartes Felsefesine Giriş, Düşünce Tarihi.
İlhan Ayverdi
24 Ekim 1926'da Akhisar'da doğdu. Baba tarafı
Dağıstan, anne tarafı Rumeli asıllıdır. İlk ve orta tahsilini Akhisar'da
tamamladıktan sonra, 1943 yılında İzmir Karataş Lisesi ve İstanbul Üniversitesi
Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde devam etmiştir. 1949 yılında
edebiyat öğretmenliğine başladı. Sırasıyla Anarat Higutyan Ermeni Orta Okulu,
Galatasaray Lisesi edebiyat öğretmenliği kadrosu ile Zoğrafyon Rum Lisesi (1951-1955),
Saint Joseph ve Saint Michele Fransız Liseleri ve 1960 senesinde Çapa Eğitim
Enstitülerinde edebiyat öğretmenliği yaptı. 1966-1982 yılları arasında Türk
Kadınları Kültür Derneği'nin ve 1972'de kurulan Kubbealtı Cemiyeti'nin
başkanlığını yaptı. Sonraları bu cemiyet, Kubbealtı Akademisi Kültür ve Sanat
Vakfı'na dönüşünce, vakfın başkanı oldu. Kubbealtı Mecmuası'nın yayınında,
vakfın yayın, seminer, konferanslar, muzik çalışmaları ve çeşitli sosyal
faaliyetlerinde eşi Ekrem Hakkı Ayverdi ve Samiha Ayverdi ile aktif rol oynamıştır.
1976 senesinde, Kubbealtı'nın Türk dili üzerinde çalışmalar yapmak gayesiyle
yayınına karar verdiği Misalli Büyük Türk Lugatı'nın hazırlanması ve yazılması
işini 24 yıldır aralıksız sürdürmektedir. 13. Yüzyıldan günümüze kadar Türk
dilinin envanteri demek olan ve binlerce örnekle donatılan bu eser, bitme aşamasına
yaklaşmış bulunmaktadır.
Kibariye
Akhisar'da doğdu. 1980‘lerde İzmir sahnelerinde
şarkı söyleyen Kibariye o yıllarda İzmir fuarına gelen sanatçılardan Muzaffer
Özpınar’ın dikkatini çeker. Ünlü bestekar sayesinde Kibariye'nin kaderi değişir
ve İstanbul Stardust gazinosunda sahne almaya ba?lar. Çok kısa sürede gerek sesi,
gerekse yorumu ve doğallığıyla basın medyasının dikkatini çeker. Böylece 1980
yılbaşı gecesi TRT Televizyonuna çıkar. Kibariye "Kimbilir" adlı
şarkısı ile çok başarılı olur. Daha sonra özel TV kanallarında programlara
çıkmaya başlar. Kanal 6'da "Darısı Başınıza", ATV'de "Eğlen Coş,
İşte Kiboş", İnterStar’da "Kibariye Show", vb. ile devam eder.
Prof. Dr. Gülay Hergenç
23 Temmuz 1951'de Akhisar'da doğdu. Sırasıyla
Boğaziçi Üniversitesi Kimya Mühendisliği, Göethe Enstitüsü (Boppard Almanya),
Marmara Tıp Fakültesi Biyokimya Yüksek Lisans, Marmara Üniversitesi Pedagoji Formasyon
Sertifikası, Marmara Tıp Fakültesi Klinik Biyokimya İhtisası ve Marmara Tıp
Fakültesi Biyokimya Doktora çalışmalarını tamamladıktan sonra, 1996'da Biyokimya
dalında doçentlik derecesi almıştır. İngilizce ve Almanca bilen Gülay Hergenç, Kan
yağları, Ateroskleroz, Epidemiyoloji Lp(a) , HDL, , PCR, Apo E genotiplemesi, Serbest
Radikaller ve Antioksidanlar Laboratuarda Kalite Kontrol konularında çalışmaktadır.
Ahmet Er
1927 yılında Akhisar'ın Sünnetçiler Köyü'nde
doğmuştur. İlkokulu Sünnetçiler'de, ortaokulu Akhisar'da tamamlamış, 1947 yılında
Bursa Işıklar Askeri Lisesi'nden mezun olmuş ve aynı yıl Kara Harp Okulu'na
girmiştir. 1950 yılında Kara Harp Okulu'ndan Teğmen rütbesi ile orduya ve jandarma
sınıfına katılan Ahmet Er, memleketin birçok yerlerinde ordunun çeşitli
kademelerinde görev almıştır. 1951 yılında Bulgaristan'dan Türkiye'ye iltica eden
üçyüz bin Türk'ün ızdırabını konu alan "Göçmen" isimli üç perdelik
bir dram yazmıştır. Bu piyes Türkiye'de Yüz Milli Piyesin içinde yer almıştır.
1957 yılında Milli Savunma Bakanlığınca açılan Radyofonik Temsil yarışmasında
Kosova Meydan Muharebesi'ni konu alan "Meçhul Süvari" isimli radyofonik
temsili ile ödüle layık görülmüştür. Bu temsil Ankara Radyosu tarafından 1957 ve
1960 tarihlerinde iki defa 1960'da İstanbul radyosunda da bir defa olmak üzere temsil
edilmiştir. 27 Mayıs 1960 harekatı içinde de görev alan Ahmet Er, Milli Birlik
Komitesi üyesi olarak hizmet etmiştir. Daha sonra 38 kişilik Milli Birlik Komitesi
üyeleri arasında meydana gelen itilaf sonucu yurt dışına gönderilen
"Ondörtler" grubu arasında yer almış ve 13 Kasım 1960'da Libya
Büyükelçiliği Devlet Müşavirliğine atanmıştır. 1962'de yurda dönmüş ve
doğduğu köye yerleşmiştir. 31 Mart 1965'te Alpaslan Türkeş'le birlikte CKMP'de
siyasete atılan Ahmet Er, CKMP'nin 1969 Şubat ayında Adana'daki kongresinde MHP'ye
dönüşümüyle birlikte, bu partinin 12 Eylül darbesine kadar Genel Başkan
Yardımcılığını yürütmüştür. 7 Temmuz 1992'de MÇP'den ayrılan Muhsin
Yazıcıoğlu ve arkadaşlarının kurdukları Büyük Birlik Partisi'nde tekrar siyasete
geren Ahmet Er, partinin Kurucular Kurulu üyeleri arasında yer aldı. Uzun bir dönem bu
partinin Genel Başkan Yardımcılığı görevini sürdürmüştür.
Şairler-Yazarlar-Sanatseverler Derneği üyesi olan Ahmet Er, Türk-İslam kültür ve
medeniyeti üzerinde inceleme ve araştırmalar yapmaktadır. Çeşitli dergi ve
gazetelerde makaleleri ve şiirleri yayınlanmış olan Er'in yazdığı belli başlı
eserleri şunlardır: Adını Siz Koyun (Şiirler demeti), Göçmen (Üç perdelik piyes),
Meçhul Süvari (Radyofonik temsil, senaryo), Hürriyet Yağmuru (Şiirler demeti),
Hatıralarım, Hak Dostları.
Selçuk Gönüldaş
31 Temmuz 1968'de Akhisar'da doğdu. Çok küçük
yaşlarda keman çalmaya başladı. Ayhan
Sökmen Muzik Enstitüsü ve İzmir Belediye Konservatuarında çalışmalarını
sürdürdü. 1986 yılında düzenlenen TRT yarışmasında "En Genç Radyo
Sanatçısı" ünvanıyla radyo sanatçılığına layık görüldü. 1992'de Ege
Üniversitesi Devlet Konservatuarından mezun oldu. Düzenleme ve beste dallarında
birçok eseri vardır.
Asuman Dabak (Tiyatro)
|